Perfectionisme

Perfectionisme

Je zou zeggen dat het beste uit jezelf halen een goede zaak is. Leven naar je volle potentie, gebruik makend van alle talenten die je bezit. Je zou het zelfs als een spirituele levenshouding kunnen zien; ernaar streven de beste versie van jezelf te zijn, de giften benutten waarmee je ‘gezegend’ bent. Sommige mensen zien het streven naar perfectionisme zelfs als hun plicht. Perfectionisme als plicht is een ethische (filosofische) theorie die stelt dat perfectie het doel is waar we ons leven op in moeten richten.

Maar is perfect wel zo ‘perfect’?..

 

Perfectionisme – Zet in met mate

Perfectionisme in de ‘dagelijkse’ zin wordt door veel mensen gezien als een positieve eigenschap. In sommige gevallen komt perfectionisme inderdaad goed uit doordat de drang te presteren ervoor zorgt dat er betere resultaten behaalt worden. Maar perfectionisme kan ook enorm ongezonde vormen aannemen.

 

Perfectionistisch uit angst en onzekerheid

Een extreme perfectionist zou volgens de psychologie last hebben van onzekerheid en het idee van/de angst voor ‘niet goed genoeg zijn’. Deze mensen streven dus niet naar volmaaktheid vanuit een ethische of spirituele houding maar vanuit de gedachte dat als ze perfectie bereiken, ze dan wél goed genoeg zijn.

De onzekerheid die perfectionisten ervaren vindt vaak zijn oorsprong in de manier waarop ze in het verleden bejegend zijn en misschien nog steeds bejegend worden. Zo kan je bijvoorbeeld denken aan mensen die als kind strenge en veeleisende ouders hadden (wat betreft schoolprestaties bijvoorbeeld) of aan mensen die (al van jongs af aan) aan topsport doen en altijd het beste uit zichzelf hebben moeten halen. Ook de angst voor afwijzing speelt in veel gevallen een grote rol.

 

Illusie

Als kind ontwikkel je al snel de drang te voldoen aan de verwachtingen van anderen (en ook die van zichzelf, al zijn die vaak onbewust door anderen gecreëerd). Deze verwachtingen zijn soms echter zo hoog dat de daaruit ontpopte perfectionist gedoemd is te ‘falen’. In werkelijkheid is er van falen vaak geen sprake, het resultaat is alleen niet ‘perfect’.

Wat vaak niet beseft wordt, is dat zoiets als perfectie niet bestaat. Er valt altijd wel ergens iets op aan te merken. Bovendien heeft iedereen een ander idee over wat perfect is, absolute perfectie is dus een illusie.

Een illusie najagen is niet alleen zinloos en frustrerend, dikwijls is het ook schadelijk en slopend.. Denk bijvoorbeeld aan een burn-out of extreme faalangst. Wanneer je constant je volle capaciteit benut gaat er vroeg of laat geheid iets stuk en brandt je op -bij wijze van spreken. Perfectionisten hangen hun gevoel van eigenwaarde vaak aan het nuttig besteden van hun tijd en vergeten daarbij hoe belangrijk het is om te ontspannen (want dat is ‘lui’ of ‘zinloos’).

 

Perfectionisme faalt

Als perfectionist ben je nooit tevreden. Niet tijdens het streven naar perfectie en niet na het behalen van een doel.

Het klinkt misschien raar, maar als perfectionist focus je je juist op imperfecties.

 

Het kan altijd beter. Sommige perfectionisten komen niet eens meer in actie vanwege de angst te falen. Wanneer je niets doet kun je immers ook niet op resultaten aangesproken worden (ook niet door jezelf). Verlamd door de -door zichzelf- opgelegde beperkingen leeft de perfectionist een leven vol frustratie, teleurstelling en zelfkritiek.

Perfectionisme is voor sommige mensen die kampen met onzekerheid dus een middel om zich goed te voelen. Duidelijk wordt snel, dat die tactiek niet werkt (het werkt je onzekerheid juist in de hand). Toch is het erg lastig om deze manier van leven los te laten, het zelfbeeld zal eerst hersteld moeten worden en de kijk op het zogenaamde falen moet bijgesteld worden.

 

Ben jij ‘ongezond’ perfectionistisch?

Besef dan dat je zelfbeeld enorm vertekend is door alle (zelf)kritiek die het te voortduren heeft gekregen en dat het nu noodzaak is ‘lief’ voor jezelf te zijn. Je maakt het jezelf daarmee niet té gemakkelijk -een typische ‘perfectionistische’ gedachte-, maar juistaar en niet te vergeten ‘haalbaar’.

Ben eens tevreden met ‘goed genoeg’.

De oorzaak van je perfectionisme vraagt om bewustwording. Wanneer je weet waar je perfectionisme vandaan komt kan je het ook beter aanpakken. Wordt je daarnaast bewust van de negatieve en bestraffende gedachten waarmee je jezelf omlaag haalt (het kennen van de oorzaak helpt daar flink bij). Vaak komen deze gedachten onopgemerkt voorbij, ook al zouden de woorden wanneer je ze tegen een ander zou zeggen je enorm laten schrikken. Denk eens hardop en luister; kan je dan -op z’n minst- toegeven dat je nogal onredelijk bent tegenover jezelf?

 

Nuances

Vaak denken perfectionisten ook erg ‘zwart-wit’: alles of niets. Wanneer er kans op falen is kan die gedachtegang ervoor zorgen dat je iets dan maar helemaal niet doet. Of je maakt een kleine misser en denkt meteen: ‘nu is álles verpest!’ – Leer te relativeren en je gedachten de ‘middenweg’ te laten nemen.

Kijk ook naar wat je al bereikt hebt en wat je toch maar mooi overwonnen hebt. Een dagboek waarin je elke dag alles opschrijft wat je goed (genoeg) hebt gedaan kan daarbij helpen -Maar kijk ook naar wat je jezelf al die tijd hebt aangedaan door perfectie na te streven. Realiseer je dat niemand perfect is , en dat jij dat dus ook niet kan en hoeft te zijn. Jij bent goed genoeg!

Volg:
Anne

Hi! Mijn naam is Anne (26) • Nieuwsgierig – Chaoot – Cat Lady – Tarotiste – BuJo-Addict – Pagan – Samenwonend – Uitpluizer – Filosoof-ish (etc) • Altijd blij met jouw ‘2 cents’, dus laat vooral een berichtje achter :)

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.