Dromen

Dromen

Een van mijn favoriete boeken als kind heette ‘De Droomtweeling’. In elk verhaal tekende de tweeling een ‘droom’ die ze boven hun bed hingen. Zo lukte het de tweeling samen op avontuur te gaan in hetzelfde dromenland. In dit stuk ga ik in op een paar vragen die voor de hand liggen wanneer je meer wilt weten over het mysterieuze verschijnsel dat ons elke nacht ‘overkomt’, maar waarover we (relatief) weinig weten.. Zoals de vraag die ik me bij het lezen van ‘De Droomtweeling’ afstelde:

“Hebben we controle over onze dromen?”

 

Het is best een stuk geworden dus ik zet de vragen even op een rij. Mocht je weinig tijd hebben of geen zin hebben het gehele stuk te lezen, dan kan je de (voor jou) minder interessante stukken overslaan ;)

 

  • Wanneer, hoe vaak en hoe lang dromen we?
  • Wat is een droom eigenlijk?
  • Waarom dromen we? / Wat is het nut van dromen?
  • Hebben dromen een (diepere) betekenis?
  • Kunnen dromen ‘uitkomen’?
  • Heb ik controle over mijn dromen?

 

 

 

Wanneer, hoe vaak en hoe lang dromen we?

 

Slaapstadia

Wanneer we in slaap vallen duurt het enkele minuten voordat we tot rust komen. Zolang je nog “bezig” bent verkeer je in het eerste slaap-stadium. Maar na die paar minuten lichte slaap kalmeer je en glijdt je in het tweede slaap-stadium. Na ongeveer een half uur slaap verkeer je in het vierde slaap-stadium, de diepste slaap. Het derde slaap-stadium lijkt erg op die diepe slaap, alleen zijn de hersenen dan nét iets actiever. Nadat we een poosje in ons diepste slaap-stadium hebben vertoefd, tellen we de slaap-stadia weer af naar drie, dan twee en dan een. Je hebt dus een slaapcyclus “doorlopen”.

 

REM

Zo’n slaapcyclus duurt afhankelijk van de persoon 1 à 2 uur. Na, laten we zeggen 90 minuten, belandt je in een merkwaardig slaapstadium; je hersenen zijn dan net zo actief als overdag. Dit noemen we de REM slaap. REM staat voor de Rapid Eye Movements (snelle bewegingen van het oog) die we in dat slaapstadium vertonen. Die oogbewegingen maken we dan omdat we dromen. De eerste REM periode duurt hooguit 10 minuten, daarna begint de volgende slaapcyclus. Gedurende de nacht komt er steeds minder stadium vier slaap voor en steeds meer REM slaap, dus ook meer dromen.

 

 

Wat is een droom eigenlijk?

 

Een droom verschijnt meestal aan ons als een soort film, inclusief verhaallijn. Die verhaallijn voldoet lang niet altijd aan algemene wetten en verwachtingen, zo kun je soms ademen onder water of praten met dieren. Ook kun je je niet op meerdere dingen tegelijk richten zoals je in het dagelijks leven doet; óf je denkt, óf je praat, óf je doet, multi-tasken kun je wel vergeten. Wanneer je droomt projecteren je hersenen als het ware beelden op je netvlies alsof je ze echt ziet, zonder dat er een invloed van buitenaf aan te pas komt. Een droom is dus in wezen een hallucinatie.

 

 

Waarom dromen we? / wat is het nut van dromen?

 

Droomduiding als therapie

Over het nut van die hallucinatie verschillen de meningen. Zo denkt Sigmund Freud dat dromen een deur zijn naar je onbewuste. Je onbewuste angsten, verlangens en andere onbewuste gevoelens zouden op een verhulde wijze in je dromen voor komen. Droomduiding zou dan ook erg nuttig zijn bij het achterhalen van de betekenis van je dromen. Carl Jung denkt dat aandacht besteden aan je dromen van belang is bij het onderzoeken van emotionele problemen. Zodra je een belangrijke droom negeert, zal deze dan ook terug blijven keren tot je op onderzoek uit gaat of het probleem verhelpt.

 

Orde in de chaos

De psychiaters Allan Hobson en Robert McCarley (Harvard University) hebben nog niet zo lang geleden de “activatiesynthesetheorie” in het leven geroepen. Volgens deze theorie zouden je hersenen naarstig proberen een verhaal te maken van de beelden die voorbij flitsen. Er worden tijdens je REM slaap namelijk gebieden in je hersenen geactiveerd die normaal alleen actief zijn wanneer je wakker bent en je ogen gebruikt. Door het ontbreken van impulsen of stimuli van buitenaf missen de activaties in de hersenen structuur in ruimte en tijd en fungeren dromen dus als integratiesysteem van onstuimige impressies en ervaringen.

Dromen zouden dus helpen bij het verwerken van de indrukken, gebeurtenissen en gevoelens die je gedurende de dag hebt ervaren. Dat blijkt ook uit het feit dat we vaak dromen over wat we de afgelopen dag hebben gedaan of meegemaakt. Dromen zouden ook kunnen helpen bij het komen op nieuwe ideeën aangezien de hersenen in de nacht anders en creatiever te werk gaan. Ze leggen verbindingen die normaal nooit in je op zouden komen. Zo kun je dus ook ergens “een nachtje over slapen”.

 

Hebben dromen dan geen (diepere) betekenis?

 

Goddelijke Boodschap

Vroeger dacht men veel magischer over dromen; het zouden berichten van de goden zijn en daarbij zouden ze voorspellende kwaliteiten in zich meedragen. Nog steeds zijn er boeken te koop waarin de droomsymbolen staan uitgelegd. Niet iedereen is het namelijk eens met de droge verklaringen van bijvoorbeeld Hobson en McCarley. Volgens sommigen dienen dromen een hoger doel dan “alleen” het verwerken van de dag en bestaat er nog naast de wakkere realiteit nog een tweede wereld: de droomwereld.

 

Incubatiedromen

Zo dachten de Grieken dat de droom een gevleugeld wezen was dat was gezonden als boodschapper van Zeus. Wanneer het lichaam slaapt kan de ziel het namelijk verlaten en zich in hogere sferen bevinden en met hogere wezens omgaan. Dromen waren al helemaal van kwaliteit als je in een tempel sliep; dromen zouden dan door Asklepios of Apollo worden ingegeven. Deze methode van dromen werd ook gebruikt bij de zieken; door hen in de tempel te laten slapen zou een oplossing of een recept voor genezing zich in een droom aandienen. Dit zogenoemde “incubatiedromen” kwam in meerdere culturen voor waaronder die van de Egyptenaren en de aanbidders van de God Mithras.

 

Symboliek

Maar ook vandaag de dag zoeken mensen nog een betekenis achter hun dromen, die zouden barsten van de symbolische aanwijzingen. Boeken en sites over hoe je die aanwijzingen zou kunnen herkennen vindt je overal en worden opmerkelijk vaak geraadpleegd.

 

Kunnen dromen ‘uitkomen’?

 

Voorspellende en waarschuwende dromen komen ondanks het overwegend rationele tijdperk waar we in leven nog steeds voor (tenminste, volgens sómmige mensen..). Intuïtief voelt de dromer van de ‘voorspelling’ aan dat het geen “normale” droom is en dat het een voorbode is op wat er staat te gebeuren. Dankzij de nu heersende (wetenschappelijke) filosofie worden dit soort dromen tóch vaak genegeerd of weggelachen (ook door de dromer zelf, ondanks het ‘levensechte’ voorkomen van de droom), tot achteraf blijkt dat hun eerste gevoel wél klopte of het ‘toeval’ dan toch heeft toegeslagen.

Voorspellende of waarschuwende dromen komen ook voor in de mythologie. Zoals de waarschuwende droom die Odins zoon had (“de droom van Baldr”) over de ondergang van de goden en de wereld (Ragnarokr) in de Noordse mythologie. Aan dromen werden veel belang  en significantie gehecht. De Völva was (onder andere in de Noordse mythologie) een machtige en wijze priesteres en zieneres die de gewichtige taak van het verklaren van dromen tot zich nam.

 

 

Heb ik controle over mijn dromen?

 

Lucide dromen

Ik ga ervan uit dat de meeste mensen wel eens een ‘lucide’ droom hebben gehad. Zo’n droom waarin je beseft dat je droomt. Zelf vind ik ’t een redelijk vervelend verschijnsel, aangezien ik bijna meteen na het besef dat ik droom, wakker wordt.

 

 

Dreamcatcher

 

De ‘Ojibwe’ of ‘Chippewa’ Indianen uit Noord-Amerika hadden dé manier uitgevonden om van een vredige nachtrust te genieten. Dromen zijn erg van belang in de traditie van de verschillende stammen van inheemse Amerikanen. Volgens hen zit de lucht in de nacht dan ook vol mogelijke dromen, zowel positief als negatief. Maar geen angstaanjagende, verdrietige of andere negatieve dromen zouden de Ojibwe nog lastigvallen. Ze hadden namelijk het idee gekregen om een dromenvanger te ontwerpen.

De dromenvanger bestaat uit een ring (vanouds van wilg gemaakt) waarin met touw een ‘spinnenweb’ is geweven. In dat web kunnen kralen zijn verwerkt, net zoals aan de veren die onderaan de ring hangen. De dromenvanger dient boven de slaapplek van de desbetreffende persoon te hangen en tegelijkertijd voor een raam. De dromenvanger doet namelijk in de nacht zijn werk door negatieve dromen tegen te houden met zijn web (en positieve dromen door te laten via het gat in het midden van het web). Wanneer de zon de volgende ochtend op komt, moet die op de dromenvanger schijnen zodat de negatieve dromen verbranden of verdampen.

 

Gidsdieren en Totems

Positieve dromen kunnen volgens de Ojibwe je persoonlijke gids aan je presenteren. Wanneer een dier meer dan vier keer tijdens je dromen aan je verschijnt, zou dat je gids zijn. Elk dier heeft zo zijn eigen eigenschappen. Wanneer je je gids ontmoet hebt is het de bedoeling dat je een totem maakt die jouw bezieling door het dier representeert. De totem zal je bescherming bieden, je geluk bevorderen en je verder begeleiden in het leven.

Ook belangrijke symbolische dromen worden vertegenwoordigt door een zelfgemaakt onderwerp, dat de boodschap of kracht van de droom in zich draagt. Zo kan een vrouw die over een veilige reis over het water heeft gedroomd, bijvoorbeeld een gewoven sieraad met een golfpatroon erin maken. Het sieraad zal er dan voor zorgen dat wanneer ze op reis gaat, ze veilig op haar bestemming aan zal komen.

Ook worden de dromen van de Ojibwe vaak in steen gebeiteld, aangezien steen “eeuwig” is en niet vergaat. Vaak worden deze stenen representaties van dromen samen met de overleden Ojibwe Indiaan begraven; zijn dromen zullen altijd van hem zijn.

 

Volg:
Anne

Hi! Mijn naam is Anne (26) • Nieuwsgierig – Chaoot – Cat Lady – Tarotiste – BuJo-Addict – Pagan – Samenwonend – Uitpluizer – Filosoof-ish (etc) • Altijd blij met jouw ‘2 cents’, dus laat vooral een berichtje achter :)

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.