Doelen-Psychologie | Motivatie

Doelen-Psychologie | Motivatie

Het Bullet Journal is een uiterst geschikt systeem (en vooral ook een leuk en creatief systeem) om je doelen in op te nemen en je vooruitgang te meten – Vaak op zo’n manier dat je motivatie zo nu en dan de nodige boost krijgt (denk aan dagelijks je hokjes inkleuren in je tracker(s).

Toch schort het soms hier en daar nog aan de aanpak en/of Bullet Journaling is niet echt ‘jouw ding’. In dit stuk heb ik het over het bereiken van doelen – Of je nu een BuJo-Junkie bent of niet: Hopelijk heb je wat aan dit logje én aan de tips die je aan het eind van dit stuk treft.

 

Morgen begin ik écht..

Komt bovenstaand zinnetje jou bekend voor? Geen paniek; het overkomt vrijwel iedereen. De één vaker dan de ander, dat wel. Maar je schamen omdat je een doel voor jezelf hebt gesteld is nooit nodig. Daarbij zorgt dat negatieve gevoel er alleen maar voor dat je bij je volgende voornemen er ook maar met de pakken bij neer gaat zitten, en dat is het laatste dat je wilt! Toch?

Het is hartstikke menselijk om de beste versie van jezelf te willen zijn, en daar ook naar te streven. Jammer genoeg is het ook héél menselijk om daarbij herhaaldelijk de mist in te gaan. Een ezel stoot zich niet twee keer tegen dezelfde steen? Nou, een mens hoogstwaarschijnlijk wel, als de steen niet ál te scherpe kantjes heeft..

Je succes valt of staat; afhankelijk van bepaalde factoren. In dit stukje ga ik in op motivatie en keuzes.

 

Er is altijd een reden – wat levert jouw gedrag je op?

‘Motivatie’ omhelst alles wat mensen tot een bepaald gedrag stimuleert. De mens is er op in geprogrammeerd te doen wat loont. Zelfs de mensen die zichzelf enorme pijn toedoen (geestelijk of lichamelijk), halen er uiteindelijk iets uit dat loont. Dat kan aandacht zijn, ontlading, niet met problemen hoeven om te gaan of een kortdurende ‘kick’; er is altijd wel een ‘lonende’ reden voor het gedrag van de mens. Vaak hangt het van de motivatie af of iemand zijn of haar beloningsgerichtheid in bedwang kan houden of niet.. en zo komen we dus vanzelf uit op de tweede factor: keuzes maken. Motivatie en keuzes maken zijn nauw met elkaar verbonden, het zal je zo duidelijk worden waarom.

 

Zelfbeheersing – Een essentiële ‘deugd’

Veel voornemens zijn gebaseerd op deugden zoals bijvoorbeeld gematigdheid (“Ik wil minder alcohol drinken”), doorzettingsvermogen (“Ik wil élke ochtend sporten”)of naastenliefde (“Ik wil meer tijd doorbrengen met geliefden”).  Zelfbeheersing wordt ook als een nastrevenswaardige deugd gezien, en terecht. Om je voornemens na te komen zal je daar namelijk een flinke portie van nodig hebben. Het beste is het dus om vóór je je richt op een doel, je te richten op je zelfbeheersing.

 

Volhouden duurt maar even – Opgeven duurt een eeuwigheid..

Over het algemeen zijn mensen redelijk beloningsgericht. Een beloning valt of staat dan bij de termijn waarop het behaald kan worden. Neem bijvoorbeeld het voornemen “ik wil élke ochtend sporten”: de uiteindelijke beloning ligt voor de hand; het is goed voor je gezondheid, je zal meer energie hebben en je figuur heeft er ook nog eens baat bij. Maar wanneer je in de ochtend wakker wordt, dient er zich nog een beloning aan, namelijk langer uitslapen of lekker luieren. Gisteren leek je voornemen nog zo’n goed idee, maar nu is de beloning om heerlijk in je pyjama rond te blijven hangen eigenlijk aantrekkelijker..

Je staat dus voor een keuze: nú een kleine beloning of over een paar maanden een grote beloning. De laatste optie betekend dat je meteen uit bed moet komen, de kou moet trotseren en in beweging moet komen. Dat klinkt natuurlijk een stuk minder aantrekkelijk dan warm en knus langzaam wakker worden. Daarom kies je voor de kleine beloning. “Mórgenochtend ga ik écht”, vertel je jezelf terwijl je je nog eens omdraait.

 

Ver van m’n bed show

Voor sommigen zal dit vreselijk herkenbaar zijn, hoe onverstandig dit ook over mag komen. Als je je hierin herkent kan ik je vertellen dat je niet de enige bent. Veel mensen ondervinden de gevolgen van het fenomeen “delay discounting”. Je waardering van een beloning daalt dan met de afstand in de tijd: hoe langer het duurt voordat de beloning plaatsvindt, hoe minder je erop gericht bent de beloning te behalen. De beloning op korte termijn aan de andere hand, lijkt veel aantrekkelijker. Natuurlijk wéét je dat je gezondheid, je energiepeil en wellicht ook je figuur belangrijker zijn dan een ochtendje uitslapen, tóch is de beslissing voor de kleine beloning te gaan snel gemaakt.

 

 

 

Motivatie

 

Niet alleen zelfbeheersing kan je behoeden voor het kiezen van de ‘makkelijke weg’, ook je motivatie kan hierin een grote rol spelen. Míts je de juiste soort motivatie hebt..

 

In / Ex ?

Je motivatie kan intrinsiek of extrinsiek bepaald zijn. Wanneer je intrinsiek gemotiveerd bent haal je de motivatie uit jezelf; je wilt iets écht en wordt hier niet toe aangezet door anderen of je omgeving. Bij extrinsieke motivatie wordt je motivatie bepaald door factoren buiten jezelf, bijvoorbeeld door de verwachtingen van anderen of het behalen van een bepaalde status. Je kunt vast voorstellen dat je met intrinsieke motivatie een stuk verder komt, je doet het dan immers voor jezelf.

 

Motivatie verlies

Mensen die uitermate gemotiveerd zijn hun doel te halen, en dan wel intrinsiek, bereiken dus sneller hun doel. Maar ook met een intrinsieke motivatie kan het soms mislopen. Bijvoorbeeld wanneer een doel onrealistisch is. Je doel staat dan zo ver van je werkelijke situatie af dat de moed je haast letterlijk in de schoenen zakt. Vaarwel, intrinsieke motivatie, het was leuk je gekend te hebben..  Dit motivatieverlies wordt veroorzaakt door de ‘toestandsoriëntatie die je ontwikkelt hebt. De manier van hoe je met je doel bezig bent wordt door deze oriëntatie flink beïnvloed. Het is dus zaak zo’n nadelige ontwikkeling te voorkomen!

 

Beren op de weg / In the pocket!

Een toestandsoriëntatie ontstaat bij mensen die té hoge doelen stellen. En als je een pessimistische of perfectionistische instelling hebt of je je veel zorgen maakt (om je presteren/falen), ben je nóg sneller de klos. Je doel moet dus ten eerste wel haalbaar zijn.. Maar ook weer niet té gemakkelijk: een doel waar je enige moeite voor moet doen, werkt uitdagend, en dat is beter dan een doel waarvan je denkt: ‘in the pocket’. Bij die laatste houding raak je al snel de focus kwijt. Ten tweede moet je focus op behulpzame zaken liggen; dus niet op wat mis kan gaan, op emoties die je tegenwerken of op de (veel te lange) tijd die het gaat kosten.

 

Filters vereist

Mensen die hun focus op de juiste zaken richten hebben vaak een ‘actieoriëntatie’: ze richten hun aandacht op zaken die wél helpen, zoals een planning, hun positieve gedachten en het uiteindelijke resultaat. Ook stellen ze emoties die in de weg kunnen zitten even uit, éérst hun doel! Hun aandacht is dus volledig gericht op de zaken die nut hebben bij het behalen van hun doel, de rest wordt er tijdelijk ‘uitgefilterd’. Over het algemeen zijn deze mensen ook meer intrinsiek gemotiveerd dan de toestandsgeoriënteerde mensen. Het doel betekend een hoop voor hen persoonlijk, verwachtingen of commentaar van anderen spelen geen of nauwelijks een rol.

 

 

 

Tips bij het behalen van je doel(en)

 

Keuzes – Korte metten maken met excuses en uitstel

Veel voornemens zijn gericht op uitkomsten/beloningen op de lange termijn, zoals diëten, gezonder leven, meer aan je studie doen, minder geld uitgeven, stoppen met roken enzovoorts. Het is dan zaak om je keuzes te baseren op de lange termijn in plaats van op de korte termijn, en daar is zelfbeheersing voor nodig. Herken gedachtes zoals:

-“Ik heb het (snack, sigaret, nieuw truitje) nodig” ; je hebt het niet écht nodig, het is geen primaire levensbehoefte en daarom heb je je ook voorgenomen te matigen/stoppen.
-“Één keertje kan geen kwaad”;  het blijft namelijk nooit bij één keertje.
-“Ik heb het verdiend”; de beloning op lange termijn zal je moeite meer recht doen.
-“Het leven is te kort om zo te bikkelen”; uiteindelijk ga je het als prettig ervaren en ben je trots.

De gevaarlijkste gedachte is nog wel “dan of dan begin ik”, zoals al duidelijk werd bij het voornemen om elke ochtend te gaan sporten. Beslissingen zijn vandaag makkelijk gemaakt, maar morgen kom je weer voor nieuwe beslissingen te staan. En trouwens, als je nú niet gemotiveerd genoeg bent om te beginnen, waarom zou je dat morgen dan wel zijn? Uitstel is dus alleen handig wanneer iets later pas mogelijk is.

 

 

 

Motivatie – De Basics

 

– Zorg dat je motivatie vanuit jezelf komt; laat “de rest” buiten beschouwing. Het is noodzakelijk dat je doel voor jou waardevol is om het te kunnen behalen.
– Trek je niets aan van de verwachtingen van anderen, het gaat om jóuw verwachtingen.
– Blijf realistisch over “falen”: de wereld vergaat niet en uiteindelijk leer je er juist van.
– Durf om hulp te vragen; iedereen om je heen heeft wel een kwaliteit die aansluit bij jouw doel.
– Denk positief; Ik kán het! (In plaats van; het lukt niet/is dit niet te hoog gegrepen voor mij?)
– Blijf gefocust op je doel en vermijd afleiding. Grenzen bewaken is hierbij essentieel.
– Stel realistische doelen; houd het wel een beetje uitdagend!
– Maak een planning, bij het behalen van elk sub-doel stijgt je zelfvertrouwen + je hebt overzicht.
– Ben toegewijd; houd je aan je planning, motiveer jezelf elke dag en laat je niet afleiden van je doel.

 

Volg:
Anne

Hi! Mijn naam is Anne (26) • Nieuwsgierig – Chaoot – Cat Lady – Tarotiste – BuJo-Addict – Pagan – Samenwonend – Uitpluizer – Filosoof-ish (etc) • Altijd blij met jouw ‘2 cents’, dus laat vooral een berichtje achter :)

Share:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.