Alexithymie

Alexithymie

Niet graag praten over je gevoelens is geen zeldzaamheid. Daar zijn verschillende redenen voor zoals bijvoorbeeld schaamte, gebrek aan vertrouwen, het verlangen nu even met rust gelaten te worden, de angst om zich kwetsbaar op te stellen, niet met je (gevoelens) willen dealen maar ze juist willen negeren en de angst dat je woorden tekort schieten – met als gevolg dat het verkeerd begrepen wordt of dat je niet serieus genomen wordt. Die twee mogelijke gevolgen zijn ook los van de angst dat woorden tekort schieten veel voorkomende redenen om niet over gevoelens te praten; wanneer je je kwetsbaar opstelt wil je natuurlijk wel dat de ander je begrijpt (of het op zijn minst probeert) en dat hij of zij je gevoelens serieus neemt.

 

The most important things are the hardest things to say, because words make them smaller.

 

Maar stel je nou eens voor dat iemand naar je gevoelens vraagt en jij eigenlijk geen idee hebt van hoe je je voelt. Of ja, je voelt wel degelijk ‘iets’, maar je kunt er de vinger niet op leggen. Je hebt geen idee hoe je de vraag moet beantwoorden; de woorden zijn zoek.

 

 

Het begrip alexithymie is bedacht door Dr. Sifneos (M.D. Professor in psychiatrie aan Harvard Medical School):

 

a = geen/gebrek aan | lexis = woord | thymos = gevoel/gemoed

 

 

Bij het onvermogen je gevoelens te beschrijven is het mogelijk dat je een persoonlijkheidstrek hebt die ‘alexithymie’ wordt genoemd. Mensen met alexithymie kunnen vaak hun gevoel niet omschrijven en hebben daarbij soms ook moeite met het reguleren van hun emoties en soms zelfs met het identificeren van gevoelens. Andere ‘symptomen’ zijn:

  • Een gebrek aan fantasie/verbeeldingsvermogen
  • Niet kunnen omgaan met andermans emoties of ze gewoonweg niet herkennen
  • ‘Los staan’ van gevoelens: ze niet als ‘echt’ ervaren
  • Lichamelijke uiting van gevoel niet kunnen plaatsen of onderscheiden van het gevoel zelf
  • Dromen die realistisch en vaak alledaags van karakter zijn (zoals een droom over het uitlaten van de hond of over een verjaardagsfeestje..) er gebeurt niets dat in het ‘echte leven’ ook niet zou gebeuren (denk aan zelf vliegen, monsters, onder water kunnen ademen etc.)
  • Een duidelijke, reële gedachtegang waarbij het gevoel geen rol speelt

Het is niet zo dat als je alexithymie hebt, je ‘gevoelloos’ bent en geen emoties ervaart. Veel mensen die de persoonlijkheidstrek hebben juist last van depressie, angsten en angstaanvallen, woede-uitbarstingen en onrust. Er zijn ook mensen met alexithymie die gevoelens redelijk kunnen verwoorden, maar niet op specifiekere vragen over hun gevoel in kunnen gaan.

 

Sometimes I have kept my feelings to myself, because I could find no language to describe them in.

-Jane Austen

 

Alexithymie is er in veel verschillende soorten en maten waarbij de combinatie en hevigheid van de symptomen sterk van persoon tot persoon wisselen. Vaak wordt bij mensen met (een vorm van) autisme een combinatie van alexithymie en gebrek aan empathie geconstateerd.

Wanneer wij het wél over ons gevoel willen hebben gedurende zware tijden, mogen we ons best even realiseren dat er sowieso één lichtpuntje aanwezig is: we kunnen ons gevoel (relatief) gemakkelijk uiten met enkel en alleen woorden (hopend/ervan uitgaande dat jij, mijn lezer, geen alexithymie hebt).

 

 

Maar ook de ‘doorsnee mens’ weet soms geen passende woorden te vinden bij wat hij of zij van binnen ervaart. Dat kan zo zijn vanwege een gebrekkig vocabulair, maar het is ook heel goed mogelijk dat de Nederlandse taal hierin tekort schiet! Om deze taalleemtes te ‘vullen’ heb ik een lijstje voor je samengesteld van 15 verschillende (buitenlandse) woorden die een gevoel beschrijven waar we doorgaans niet zo 1,2,3 het juiste woord voor zouden vinden..:

Adronitis
Frustratie veroorzaakt door het feit dat het wel erg lang duurt voor dat je iemand echt goed kent.
Opia
Het dubbelzinnige gevoel wanneer je iemand recht in de ogen kijkt en je je tegelijkertijd kwetsbaar een op een vreemde manier ‘aangevallen’ voelt.
Monachopsis
Het sluimerende maar ook hardnekkig aanhoudende gevoel dat je ‘misplaatst’ (out of place) bent.
Kuebiko
De instense uitputting nadat je je energie aan hevige/geweldadige maar zinloze acties hebt besteed.
Exulansis
De neiging om het praten over een ervaring op te geven omdat niemand het lijkt te willen begrijpen.
Rubatosis
Het verontrustende bewust zijn van het kloppen van je hart.
Kenopsia
De vreemde, troosteloze sfeer die je ervaart in een ruimte die doorgaans stampvol mensen is, maar die nu compleet verlaten is.
Mauerbauertraurigkeit
De onverklaarbare neiging mensen weg te duwen en buiten te sluiten, hoe goed je het ook met hen kan vinden.
Liberosis
Het verlangen om minder om dingen te geven.
Chrysalism
De kalmte die je ervaart wanneer je veilig binnen zit tijdens onweer en/of storm.
Vellichor
De weemoedige sfeer in een tweedehands-boekenwinkel.
Énouement
Het dubbele gevoel bij het zien hoe alles is gelopen en het gelijktijdige besef dat je niet terug kan gaan om je ‘vroegere ik’ alles te vertellen.
Lachesism
Het verlangen om door een vreselijke ramp getroffen te worden.
Rückkehrunruhe
Het gevoel bij het terugkomen van een meeslepende reis, om vervolgens te merken dat het intense gevoel dat je meenam snel afneemt.
Sonder
Het diepe (plotse) besef dat iedereen die je tegenkomt een net zo levendig en complex leven leidt als jijzelf.

 

 

Hopelijk houdt nu niets je meer tegen te praten over gevoelens .. ;)

 

 

Welk ‘gevoelswoord’ herken jij meteen?

 

Volg:
Anne

Hi! Mijn naam is Anne (26) • Nieuwsgierig – Chaoot – Cat Lady – Tarotiste – BuJo-Addict – Pagan – Samenwonend – Uitpluizer – Filosoof-ish (etc) • Altijd blij met jouw ‘2 cents’, dus laat vooral een berichtje achter :)

Share:

2 Reacties

  1. 7 november 2017 / 11:58

    She’s back!!!! Vellichor en chrysalism zijn mij maar al te goed bekend en heerlijke gevoelens :)

    • Anne
      7 november 2017 / 12:40

      Terug van hééél eventjes weggeweest hahaha ;) En ja hè.. Ik ben het helemaal met je eens! :)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.